Socialiseren..

2016-02-08 20.54.26 kopieIn mijn jeugd, lang geleden en toch was het maar een enkele ademzucht, toen alles nog meer normaal en natuurlijk leek, dan in deze van top till toe gemonitorde wereld, waar je als kind geen scheet kan laten zonder dat een of andere daarvoor gestudeerd hebbende overijverige professional er een aantekening van maakt, had je een of twee ‘beste vriendinnetjes’ in de klas waartoe je veroordeeld was. Ook al bestond de klas uit 30 kinderen, met slechts een paar was er een wezenlijke klik. Hoe natuurlijk! Niets veranderd sinds die tijd! Op dat punt dan. Er was niets mis met je als je met de rest van de 28 kinderen niets kon. Was gewoon zo. Hoorde erbij. Niemand keek er van op. Net zo min als wanneer je een gat in je kin viel omdat je te snel wegspringtouwde en tegen de straatstenen aan kwakte. Je werd overeind gehesen, kreeg een lap waar je jongere broertje of zusje in over had gegeven tegen je kin en werd naar de dokter afgevoerd op de fiets om een draad in je wond geregen te krijgen. Zonder verdoving maar men keek wel ernstig terwijl je je als kind zat te verbijten.. Daarna werd je in de kleuterklas gedumpt waar je hoorde en dat was dat.

Geen ‘Veilig Thuis’ die je argwanend aanstaarde. Geen databases waar elke beweging van je in werd vastgelegd. Men wantrouwde elkaar nog niet zo. Dankzij de media.

Tegenwoordig krijg je een label als je niet met iedereen kan. Je moet met iedereen kunnen, lijkt het.

Wat een non-sense. Het is niet waar en het is niet mogelijk.

Ik herinner me dat ik de trap op ging in dat enorme schoolgebouw. De Mariaschool… Later werd het de Jozefschool.. Buiten was de fluit geblazen door een van de opperhoofden. Het horen van dat geluid betekende dat je je als een dolle naar de tegels van jouw klas begaf en je daar aansloot in de rij die voor jouw klas bestemd was. Zoals in opleiding zijnde niets vermoedende slaven betaamde. Bij de goedkeurende blik van de juf kwam de rij dan als een robotachtige lopende band waar de knop van was ingedrukt, in beweging en iedereen schuifelde in stilte achter elkaar het gebouw in, op weg naar het lokaal waar je dat jaar moest doorbrengen. Op weg naar de stoel die jou was toegewezen..

Iedereen was het er zonder er ooit bij stil gestaan hebbende over eens. ‘Het kind dat zich dagelijks in een groep leeftijdsgenoten bevindt wordt sociaal’.

Tegenwoordig, met de wetenschappelijke onderzoeken van vandaag de dag, gecombineerd met het ontwikkelde bewustzijnsniveau van nu, kan men een dergelijke uitspraak uiteraard niet gestand doen houden. Het is te absurd voor woorden. Het zou net zoiets dols zijn als nu vol te willen blijven houden dat de katoenen niet schoon te koken lappen stof die een eeuw geleden dienst deden als maandverband, beter en effectiever zouden zijn dan de natuurlijke verbanden die bedrijven als Natracare nu leveren.

Ik lees een rapport van een deskundige. Ik zet thee. Ik glimlach naar mijn kinderen. Paula Kuitenbrouwer. Absoluut deskundig..

En ik lees… en ginnegap er net zoals mijn meidje over want het is allemaal zo grappig als het niet INTENS triest zou zijn…

Van leeftijdgenoten worden kinderen niet sociaal.

Meer rustige uren in het gezin en selectiever omgaan met vriendjes is beter voor hun ontwikkeling.

Socialiseren lijkt vandaag de dag synoniem aan het functioneren in grote groepen. Jongeren met gezonde overlevingszin kunnen echter beter de kunst van het selecteren verstaan. Dat komt de concentratie en duurzame relatievorming ten goede.

Er is iets mis met het gebruik van de term socialiseren. Socialiseren lijkt zo langzamerhand synoniem geworden met wat kinderen doen in kinderdagverblijven en jongeren op scholen. Maar socialiseren betekent meer dan functioneren, het is jezelf aanpassen aan de sociale normen van de gemeenschap.

Daarom heb je om succesvol te socialiseren goede voorbeelden nodig om gewenst gedrag na te kunnen apen en zo eigen te maken. Dit doe je niet alleen met leeftijdgenoten. Ook de opvoeding is erg belangrijk. Onderzoeken waarin wordt beweerd dat het goed is voor kinderen om twee dagen op een kinderdagverblijf te verblijven, miskennen dat.

Toch worden deze aanbevelingen als zoete koek geslikt. Het lijkt alsof niemand zich afvraagt waarom men vroeger beter gemanierd was terwijl het fenomeen ‘kinderdagverblijf’ niet bestond. Nu wordt opvang gezien als mogelijkheid voor kinderen om goed te socialiseren. Maar door het massale karakter ervan reproduceren wij onze drukke en volle samenleving in hen. Ouders draaien zich een rad voor ogen door te denken dat socialiseren vooral buiten het gezin plaatsvindt. Want waar is het gezin in dit plaatje? ‘Heeft uw kind voldoende vriendjes?’, vraagt de kinderarts. ‘Kan uw kind goed met leeftijdgenoten opschieten?’, vraagt de juf. Vragen of het gezin tijd vrijmaakt voor gezelschapspelen of gezamenlijk zingen worden al lang niet meer gesteld.

Natuurlijk is het handig wanneer kinderdagverblijven en scholen opvoedingstaken overnemen. Ouders zijn zo druk met hun werk dat ze wel wat hulp bij de opvoeding kunnen gebruiken. Maar is het realistisch te verwachten dat kinderen en jongeren goed maatschappelijk gedrag leren van 25 tot 30 leeftijdgenoten? Zijn klasgenoten en docenten überhaupt geschikte rolmodellen? Je zou denken: het zijn jonge mensen van deze tijd. Dat is voor sommige ouders precies het probleem. „Mam, mag ik ook een navelpiercing? Juf Anke heeft er ook een”. Socialiseren en educatie zijn niet hetzelfde. Het is wishful thinking te hopen dat kinderen hun persoonlijkheid kunnen vormen door zich te spiegelen aan jonge docenten.

Meer rustige gezinsuren en juiste vriendjes zijn betere condities voor een evenwichtige persoonlijkheidsontwikkeling. Kinderen lijden onder kritiekloos socialiseren. De voortdurende inwerking van lawaai en communicatie en opwinding bij een kind dat zich staande moet houden in een groep van 25 tot 30 anderen kan leiden tot afstomping. Het is niet verwonderlijk dat veel kinderen aan gedragsstoornissen lijden omdat ze nooit mogen rusten en voortdurend in de weer zijn met leeftijdgenootjes. Kinderen leven in een tijd waarin alles beoordeeld wordt naar kwantiteit, snelheid en sociale interactie. Maar die interactie leidt niet per se tot de ontwikkeling van een evenwichtig persoon. Ook een kind heeft rust en reflectie nodig. Dat bevordert de concentratie en verschaft een kind de tijd om indrukken te verwerken.

Een solitaire jeugd is geen recept voor wereldvreemd gedrag. Kritisch zijn over met wie je kind optrekt is iets heel anders dan iemand isoleren. Een relatief eenzame jeugd is zelfs een overeenkomstig element in biografieën van bekende componisten, wetenschappers en charismatische leiders. Blijkbaar is opgroeien tussen volwassenen vruchtbaarder dan dagelijks blootgesteld worden aan de invloed van 25 tot 30 leeftijdgenoten. En welke boodschap geven we onze kinderen überhaupt als we ze steeds in grote groepen plaatsen?

Het wordt tijd kritisch te evalueren hoe jongeren worden gesocialiseerd. Volgens oud premier Balkenende neemt de hufterigheid in Nederland toe terwijl we al decennia lang kinderen omwille van goed socialiseren in groepen en klassen tot 30 personen plaatsen. Blijkbaar leidt dat allemaal niet tot een bevredigende sociale en morele samenleving. Socialiseren in de werkelijke betekenis van het woord (sociale reproductie van de samenleving) wordt momenteel niet als doel gezien. Al is een aantal kinderen beter af in een kinderdagverblijf of op een school, het merendeel van de kinderen en jongeren floreert meer naarmate het aantal gezinsuren toeneemt.

Met het huidige foutieve gebruik van de term socialiseren wordt de oorspronkelijke doelstelling niet gehaald, getuige de opmerking van Balkenende, die bijna elke Nederlander onderschrijft. Het is daarom belangrijk om kinderen en jongeren te leren selectief te socialiseren. De huidige situatie is onwenselijk, totale isolatie is dat ook. Selectief omgaan met leeftijdgenoten is het Aristotelische midden.Het is belangrijk dat ze leren welke omgeving een goede invloed op hen heeft. Selectief socialiseren mag elitair lijken en is het wellicht enigszins. Het is geen slecht idee op een meer verantwoorde wijze om te gaan met vormende invloeden op de volgende generatie.

Paula Kuitenbrouwer studeerde Wijsbegeerte aan de Universiteit Utrecht en de Universiteit van Amsterdam. Ze is nu moeder en woont in België.

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s