Hoe mijn meisje leert

In mijn voorgaande bericht beschreef ik het verschil in leren tussen mij en Jan, als het gaat om het opnemen van cognitieve kennis. Omdat wij thuisonderwijs geven ben ik in de begenadigde positie op de millimeter te bestuderen hoe mijn dochtertje van 8 dit doet.

Hier is wat ik de afgelopen tijd waarnam.

1. Golven
Fianne leert in golven. Zoals Maria Montessori perfect beschreef is er een openen en sluiten van ontluikende vermogens in de mens door de tijd heen. Het erkennen en faciliteren van die golven (zij noemde het gevoelige periodes) resulteert in een evenwichtig gelukkig heel opgroeiend mensenkind. Fianne laat een duidelijke behoefte om, wat de overheid dan ‘leren’ noemt, zien in periodes die verschillen in duur maar desondanks duidelijk waarneembaar zijn. De ervaring leert dat deze periodes weken beslaan. Soms dagen. Daarna sluit dit absorptievermogen zich. Het opnemen is verzadigd. Haar wezen gaat over tot verteren. In die periode richt zij zich op andere dingen. Spelen met materie. Poppen, lego, vriendjes, boekjes, noem maar op.

Haar proberen over te halen toch met lesjes bezig te zijn resulteert in negatief gedrag. Ze zit dan duidelijk niet goed in haar vel. Het licht in haar ogen dooft. Ze wordt onrustig in haar lichaam. Duidelijke tekenen om te stoppen.

2. Met het hele wezen
Zitten en puur praktisch informatie opnemen, daar houdt Fianne niet van. Het een en ander dient ingebed te zijn in een grotere context. Haar hele wezen dient erbij betrokken te zijn. In de praktijk kan dat iets simpels zijn als post its plakken in haar eigen omgeving waar zij zich veilig, geliefd en geborgen weet. Bijvoorbeeld woordkennis. Zonder dat zij doorheeft dat zij daarmee bezig is, leert zij woorden te schrijven. In het contact met mij komt zij met het idee om het interieur te beplakken met woorden.

3. Fantasie
Dit is uniek aan Fianne. Niet alle kinderen zullen dit hebben. Voor Fianne is het heerlijk als zij haar fantasie kan leven in relatie tot ‘leren’. Zo verander ik bij de voordeur in ‘juf’ en is zij in dat tijdsbestek ‘leerling’. Zij verandert dan ook daadwerkelijk van gedrag. Ze zit rechter op in haar stoel. Ze stelt regels op en in waar ik niet opgekomen zou zijn maar waar we ons daarna als ritueel netjes aan houden. Zoals begin en eind van de les.

Ze gaat ook echt op in haar rol als leerling. Zo hadden we het over min-sommen. Die vond ze niet zo leuk en al helemaal niet makkelijk. Ik gaf haar als juf huiswerk mee dat ze er een paar thuis moest maken.

Nadat ze het ritueel had doorlopen en thuis was gekomen vertelde ze mij aan de thee (ik als moeder zat na haar school klaar met thee) dat ze min-sommen wel erg moeilijk vond. ‘Oh ja?’, zei ik. ‘Laat eens zien?’

Ze liet me de sommen zien. En ik, als moeder, zei gniffelend tegen haar: ‘Zullen we juf eens een poets bakken? Dat zij dan denkt dat jij dat nog niet weet maar dat ik het je dan al geleerd heb?’ Fianne vond het fantastisch. Dus ik leerde haar het trucje dat je de cijfers bij elkaar moest optellen als er stond: …. – 25 = 75

Zij naar ‘school’ de volgende dag. Ik, als juf, zat naast haar. Zij maakt de sommen. Sommen, die ik als juf nog niet had uitgelegd. Dus ik reageerde als juf heel verbaasd en vol bewondering. ‘Hoe weet je dat? Wat goed van jou!’ Fianne stond in vuur en vlam. Ze lachte en glunderde. Daarna begon ze te giechelen en zei dat ze iets moest verklappen. Dat haar moeder haar dat had geleerd om juf te foppen. En uiteraard schoot juf toen in een grote lach en hadden Fianne en haar juf enorm veel plezier om de grap.

Daarna ging Fianne naar huis en bij binnenkomst, na een heerlijke knuffel, zette ze haar tas op tafel, draaide zich naar mij om en vertelde in geuren en kleuren het hele verhaal. Hoe ze de sommen had gemaakt, hoe verbaasd en vol bewondering juf was en hoe goed zij was in rekenen. En ik als moeder had zoveel plezier met haar. Ze liet me de sommen zien en we bewonderden haar tekentalent en schrijfkunsten. ‘Je bent de leukste moeder en de beste juf’, zei ze tevreden en ging iets anders doen.

4. Vrijheid van haar leerproces
‘Mam, wil jij tegen de juf zeggen dat ik vandaag niet ga leren? Ik heb het te druk.’ Het is het natuurlijke proces van leren in Fianne dat het ritme, de frequentie en de duur van het leren bepaalt. Het kind leert zo het eigen proces te herkennen en met de jaren, er verantwoordelijkheid voor te nemen. Dat is een natuurlijk proces en daarom moeiteloos. Niet dat er geen inspanning geleverd dient te worden, zeker wel! Maar die inspanning verloopt vanuit essentie en is daarom in lijn met het kind.

Moraal van het verhaal?
Ik zou het je niet in woorden kunnen vertellen. Maar ‘geluk’ is waar het om draait.
Zijn wie je bent in ieder moment.

Als we niet tegengehouden worden door niet-authentieke idee├źn maar ons ware potentieel kunnen gebruiken omdat we er toegang toe hebben, wordt elk onderwerp in ons leven een waar genot.

Het leven een dansfeest.

Daarom zijn we hier.